نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شیراز

چکیده

کانسار مس پورفیری سونگون در استان آذربایجان شرقی و در 75 کیلومتری شمال غرب شهرستان اهر واقع شده است. به علت فعالیت‌های معدنکاری، رودخانه‌های این منطقه (سونگون چای، پخیرچای، ایلگینه چای و زرنکاب چای) در معرض آلودگی به فلزات بالقوه سمی از جمله Cu، Mo، Pb، Zn و Ni قرار دارند. به همین دلیل برای تعیین میزان آلودگی رسوبات این رودخانه‌ها به فلزات سنگین، 27 نمونه رسوب از رودخانه‌های محدوده کانسار مس سونگون مورد ارزیابی زمین شیمیایی قرار گرفت و مشخص شد که غلظت عناصر Cu،Mo ، Pb،  Znو  Niدر رسوبات بیش از حد مجاز (غلظت زمینه محلی این عناصر در رسوبات رودخانه‌های منطقه سونگون) است. محاسبه ضریب همبستگی عناصر نشان داد که عناصرCu،  Moو Ni با آهن و عناصر  Pbو Zn با منگنز همبستگی مثبت دارند. همچنین نتایج بدست آمده از محاسبه ضریب غنی شدگی (EF)، ضریب زمین انباشت (Igeo)، ضریب آلودگی (CF) و ضریب بار آلودگی (PLI) برای نمونه‌های رسوب، تأیید‌کننده غلظت‌های بالای این فلزات است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigation of Heavy metals Enrichment in Stream Sediments of Sungun Porphyry Copper Deposit

نویسندگان [English]

  • K Esmaeili
  • F Moore

Shiraz University

چکیده [English]

The Sungun Porphyry Copper Deposit is located in East-Azerbaijan province, 75km northwest of Ahar city. Due to mining activities, streams of this region (Sungunchay, Pakhirchay, Ilginechay and Zarnekabchay) are exposed to heavy metals contamination such as Cu, Mo, Pb, Zn and Ni. In this relation, to determine contamination degree caused by toxic metals, 27 sediment samples were analyzed and it was found that concentration of Cu, Mo, Pb, Zn and Ni are above permissible limits (local background of these metals). Elements Correlation coefficient indicates that Cu, Mo and Ni are correlated to Fe, while Pb and Zn are correlated to Mn. In addition, results from Enrichment Factor, Geo-accumulation Index, Contamination Factor and Pollution Load Index for sediment samples indicate that potentially toxic metals contamination exists.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sungun Porphyry Copper Deposit
  • heavy metals
  • Enrichment factor
  • Contamination Factor