مهندسین مشاور اتحاد راه (1395)، گزارش مطالعات مرحله دوم تونل شماره 2 راه اصلی پاتاوه- دهدشت (قطعه سوم). وزارت راه و شهرسازی ایران. 303.## دستورالعمل تهویه تونلها در مرحله احداث و بهرهبرداری؛ 1399؛ «وزارت صنعت، معدن و تجارت، برنامه تهیه ضوابط و معیارهای معدن»، انتشارات سازمان نظام مهندسی معدن شماره72، http://www.mimt.gov.ir/## علیزاده، حمیدرضا؛ 1390؛ «طراحی سیستم تهویه تونل دو طبقه بزرگراه شهید صیاد شیرازی در دور بهرهبرداری»، همایش ملی تونل، نخستین همایش آسیایی و نهمین همایش ملی تونل، شماره 9. ## شهبازی، سینا؛ امجدی، محمد؛ و حیدری نژاد، قاسم؛ 1391؛ «طراحی سیستم تهویه برای تونل شهری نیایش» کنفرانس بین المللی گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع, شماره4. ## اعرابیان، محسن؛ 1396؛ «طراحی سیستم تهویه تونل زیرزمینی خط آهن تهران تبریز»، سومین کنفرانس منطقهای و دوازدهمین کنفرانس تونل ایران ، تهران. ## اخباری، راضیه؛ سرشکی، فرهنگ؛ و مدنی، سیدحسن؛ 1400؛ «انتخاب و تحلیل روش مناسب تهویه تونل علوی بندرعباس»، مهندسی معدن، 16(50 )، 73-86. SID. https://sid.ir/paper/412203/fa## حقانی پیوندی، سیدامید؛ براتی، ابراهیم؛ جلالی، شهره؛1400؛ «شبیهسازی استفاده همزمان تهویه طولی و مکش از سقف در بالادست آتش در آتشسوزی داخل تونل»، هفدهمین کنگره ملی مهندسی شیمی ایران، مشهد https://civilica.com/doc/1378165. ## J. Kong, Z. Xu, W. You, B. Wang, Y. Liang, T. Chen, Studyof smoke back-layering length with different longitudinal fire locations in inclined tunnels under natural ventilation, Tunnelling and Underground Space Technology, 107 (2021) 103663. ## Xiao, K., & Ji, Y. (2021, March). The Effect of Longitudinal Ventilation System on Smoke Movement and People’s Evacuation in Tunnel Fire. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 687, No. 1, p. 012142). IOP Publishing. ## Dong, S., Zhang, X., & Wang, K. (2022). Study on fire ventilation control of subway tunnel: a case study for Dalian Subway. (14), 8695. ## Bai, J., Wu, Z., Chen, T., Li, W., Zhang, P., & Li, Y. (2022). Influence of Ventilation Duct Parameter Optimization on Pollutant Diffusion in Spiral Tunnels. Sustainability, 14(17), 10540. ## پایگاه اینترنتی سازمان هواشناسی کشور، http://www.irimo.ir/far/index.php## Novenco Marine & Offshore website, http://www.novencogroup.com/##. وب سایت شرکت ابزار تونل جهان، .http://www.abzartunnel.com/## وب سایت شرکت تجهیز تونل جوان، ./http://tajhiztunnel.com/##