انجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222*Recovery of Chromite Fines Utilizing Slon High Gradient Magnetic Separatorپرعیارسازی ذرات ریز کرومیت با جداکننده مغناطیسی گرادیان بالای اسلون183483410.22034/ijme.2018.34834FAشریف حسینکرامتدانشجوی کارشناسی ارشد فرآوری مواد معدنی، گروه مهندسی معدن، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایرانمحمدرضاگرمسیریباشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایرانJournal Article20180509A major fraction of Chromite mine production is fine particles (-200 μm) which cause a serious challenge during the processing using gravity separators. From the other hands, these values need to be recovered to enhance the profitability of process and reduce the environmental impacts. Slon high gradient magnetic separator could be utilized in the processing of paramagnetic materials. In this work, the possibility of recovery of Chromite fines using a laboratory scale Slon was investigated. In this order, the effect of variables such as magnetic field intensity, particle size, matrix size and pulsing frequency was studied using the design of experiments. Results indicated that concentrate grade was dropped with increasing the magnetic field intensity. Furthermore, with a rise in pulsing frequency and a reduction in the matrix size, the concentrate grade was increased. Moreover, it was found that the concentrate grade higher than 40 % and recovery of 65-90 percent was achieved using laboratory scale Slon. Thus, it could be concluded that processing of Chromite fines using Slon is viable.بخش عمده کرومیت تولید شده در معادن به صورت ذرات ریز (200- میکرون) هستند که پرعیارسازی آنها به کمک روشهای ثقلی بسیار چالش برانگیز است. از سوی دیگر این مواد بسیار باارزش با هدف افزایش سوددهی فرایند و کاهش آسیبهای زیست محیطی باید بازیابی شوند. جداکننده مغناطیسی گرادیان بالای اسلون میتواند برای پرعیارسازی مواد با خاصیت مغناطیسی کم مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش، امکان بازیابی ذرات ریز کرومیت به کمک جداکننده اسلون در مقیاس آزمایشگاهی بررسی شده است. در این راستا، تاثیر پارامترهایی مانند شدت میدان مغناطیسی، ابعاد ذرات، ابعاد ماتریس و نوسانات پالس به کمک طراحی آزمایشها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد با افزایش شدت میدان مغناطیسی عیار کنسانتره کاهش یافت. همچنین با افزایش فرکانس پالس و کاهش ابعاد ماتریس عیار کنسانتره افزایش یافت. علاوه بر آن مشاهده شد که به کمک اسلون در مقیاس آزمایشگاهی عیار کرومیت بالای 40 درصد و بازیابی 65 تا 90 درصد قابل دستیابی است. از اینرو میتوان گفت فراوری ذرات ریز کرومیت به کمک دستگاه اسلون امکان پذیر است.https://ijme.iranjournals.ir/article_34834_b83ca5c7a4724ec553b7a9b8b6024a98.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-76161341201812221D Modeling of Petroleum System and sedimentary Basin in Coastal Fars Region and investigation of Hydrocarbon generation potential of Shaly sections of Kangan Formationمدل سازی یک بعدی مخزن نفتی میادین فارس ساحلی و بررسی توان تولید میان لایه های شیلی سازند کنگان9263483510.22034/ijme.2018.34835FAمحمدحسینصابریمهندسی اکتشاف نفت، دانشکده نفت، بردیس علوم و فن آوریهای نوینطاهااشرفیگروه مهندسی اکتشاف نفت، دانشکده مهندسی نفتاحمدرضاربانیدانشکده مهندسی نفت دانشگاه صنعتی امیرکبیرJournal Article20170827Coastal Fars Fields contains enormous amounts of hydrocarbons especially in form of gas and condensate (some oil). Petroleum system and sedimentary basin modeling is a cheap and useful tool for reducing uncertainties in exploration and Cost and risk in drilling wells. In this study, using geological data, Rock-Eval 6 analysis and 1D basin modeling by using Petromod version 11 and 12 software, we tried to determine the probability of generation in possible source rocks of Sarchahan Formation and Kangan shaly sections in two producing hydrocarbon Field in the Coastal Fars. Results showed that the Sarchahan Formation is the original source rock of this area which reached maximum Burial depth around 1.6 to 1.9 M.a and produced around 2 Mton of Hydrocarbon, also results showed that shaly sections of Kangan Formation Produced a little amount of hydrocarbon but not as much to be the source of enormous amounts of Hydrocarbon in this region.میادین فارس ساحلی در برگیرنده مقادیر قابل توجهی از هیدروکربن به ویژه به صورت گازی هستند. مدل سازی سیستم نفتی به عنوان روشی برای رفع ابهامات اکتشافی و کاهش خطرات حفاری ابزاری ارزان قیمت و مناسب است. در این مطالعه با جمع آوری اطلاعات زمین شناسی، استفاده از تحلیل دادههای آنالیز راک-اول 6 و مدلسازی یک بعدی با استفاده از نرم افزار پترومد ورژن 11 و 12 بر روی دو میدان در محدودهی فارس ساحلی سعی شده است احتمال منشا بودن سازند سرچاهان و میان لایههای شیلی سازند کنگان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مدل سازی نشان داد سازند سرچاهان به عنوان سنگ منشا اصلی در این میادین مطرح است، این سازند بین 1.9 تا 1.6 میلیون سال پیش به بیشترین عمق تدفین خود رسیده و در مجموع چیزی در حدود دو میلیون تن هیدروکربن تولید کرده است. همچنین این تحقیق نشان داد، میان لایههای شیلی سازند کنگان نمیتواند منشا اصلی هیدروکربنهای موجود در منطقه باشد با این حال توسط این میان لایهها مقادیر محدودی هیدروکربن تولید شده است که در مقایسه با حجم عظیم ذخایر این میادین بسیار ناچیز میباشد و نمیتواند سنگ منشا اصلی تولید کنندهی این هیدروکربنها باشد.https://ijme.iranjournals.ir/article_34835_f8548a8d98a27fe73f2558a90f989c5c.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222Investigation of the affecting parameters to the level of hydraulic conductivity changes in the fractured rock mass by using the finite difference methodبررسی پارامترهای موثر بر میزان تغییرات هدایت هیدرولیکی در محیط شکسته با روش المان مجزا27443483610.22034/ijme.2018.34836FAسجادعلیزاده کاکلردانشجوی دکتری مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی شاهرودفرامرزدولتی ارده جانیاستاد دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران0000-0002-4951-8850Journal Article20180309One of the most important issues about the underground spaces is to calculate the amount of water seepage into them. Realistic estimation of seepage is a very influential factor in the development of an operational project. The main cause of the seepage is hydraulic conductivity. One of the most important ways of estimating the amount of water seepage into the underground spaces is the Lugeon and Lofran field tests. These tests are performed in rocky and soil environments, respectively. In this research, the effective factors on the amount of hydraulic conductivity changes have been investigated by using a discrete fracture network (DFN). Finally, a model has been developed to help determine the hydraulic conductivity of the fractured rock mass. Since work in a discrete environment software is complex in terms of software, it is very important to obtain a simple model. The number of fractures and dimensions of the block model are two important factors in the speed of modeling. Finally, the filter was intended to remove fractures smaller than 10 meters. Also, the dimension of the block model is at least 7 meters (with these dimensions, the answers independent of the size of the fracture block). Finally, the answers were verified with the lugeon test. The result is a high adaptation between experimental data and calculated data.یکی از کلیدیترین و پرچالشترین مسائل پیش روی فضاهای زیرزمینی از جمله تونلها و مغارها بررسی میزان نشت آب به این فضاهاست. برآورد واقعی میزان نشت عاملی بسیار تأثیرگذار بر روند رو به جلو در یک پروژه عملیاتی میباشد. اصلیترین عامل بر میزان نشت، هدایت هیدرولیکی میباشد. یکی از مهمترین راههای بررسی و برآورد میزان نشت آب به فضاهای زیرزمینی آزمایشات میدانی لوژان و لوفران است، در این تحقیق با استفاده از شبکه شکستگیهای مجزا سعی بر این است که بتوان عوامل موثر بر میزان تغییرات هدایت هیدرولیکی را یک به یک مورد بررسی قرار داد و در نهایت مدلی استخراج شود که به کمک آن بتوان به بهترین شکل میزان هدایت هیدرولیکی یک محیط شکسته را بدست آورد. تعداد شکستگیها و ابعاد مدل بلوکی دو عامل بسیار مهم در سرعت مدل کردن محیط مورد نظر هستند که نهایتا نتیجه بر این شد که فیلتری در نظر گرفته شد که شکستگیهای کوچکتر از 10 متر حذف شوند و همچنین ابعاد مدل بلوکی به اندازه حداقل 7 متر باشد (با این ابعاد جوابها مستقل از اندازه بلوک شکستگیها میشود). نهایتا جوابهای بدست آمده با دادههای حاصل از آزمایش لوژن صحت سنجی شدند که انطباق بالایی را از خود نشان دادند.https://ijme.iranjournals.ir/article_34836_6dc876e513f15999edb45e390a906ee9.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222Numerical and experimental simulation of the effect of non-persistent joint on the failure pattern and failure load of samples.مدلسازی عددی و آزمایشگاهی تاثیر درزه های ناممتد بر الگوی شکست و نیروی شکست نمونه ها45553483710.22034/ijme.2018.34837FAوهابسرفرازیاستادیار دانشگاه صنعتی همدانمحمدغفاریدانشگاه صنعتی همدانهادیحایریمدیر تحقیق و توسعه و کنترل کیفیت شرکت راهسازی و عمران ایران، تهران، ایرانJournal Article20171128Investigation of behavior of non-persistent joint is important in rock structure stability. This leads to improvement in rock engineering project design. Rock bridges in non-persistent joint increase shear strength of failure surface. For investigation of shear behavior of rock bridge, 24 gypsum samples with dimension of 10 cm × 10 cm × 5 cm were prepared. The joint lengths in various samples are different but in the one sample the joint length are similar. Joint lengths change from 1 cm to 4 cm. in each joint length, joint angularity was 0, 15, 30, 45, 60, 75 degrees. These samples were tested under uniaxial compression test. The results show that failure pattern was affected by joint length, joint angularity and rock bridge length while failure load was controlled by failure pattern.<br /> Concurrent with experimental test, numerical simulation was performed using PFC2D software. The joint lengths in numerical model change from 1cm to 4 cm with increment of 1cm. In each joint length, the joint angularity is 0° and 45°. Failure pattern in numerical model was similar to experimental sample while failure load in numerical model was more than experimental outputs.مطالعه رفتار گسیختگی درزههای ناممتد با توجه به نقش آنها در توسعه ناپایداریهای موضعی و کلی در ساختارهای سنگی بسیار حائز اهمیت است. مطالعه این درزه ها بهبود طراحی در پروژههای مهندسی را به ارمغان میآورد. حضور درزه-های ناممتد در تودههای سنگ، ضمن تشکیل ساختارهایی به نام پلسنگ، مقاومت برشی را افزایش. بهمنظور مطالعه تأثیر درزه های ناممتد بر رفتار برشی پل سنگ، بارگذاری تکمحوره روی 24 نمونه گچی حاوی درزه های ناممتد به ابعاد cm5×cm10× cm10 انجام گردید. هر نمونه شامل 4 درزه ناممتد می باشد. در نمونه های مختلف طول درزه ها متفاوت بوده ولی در یک نمونه طول درزه ها یکسان می باشد. طول درزه ها در نمونه های مختلف برابر است با cm1، cm2، cm3 و cm4. در نمونه با طول درزه یکسان، زاویه داری درزه ها عبارتست از °0، °15، °30، °45، °60 و °75 . نتایج نشان می دهند که الگوی رشد ترک تحت تاثیر طول درزه ، زاویه داری درزه و طول پل سنگ قرار دارد مادامیکه نیروی شکست نمونه ها تابع الگوی شکست مدل می باشد. همزمان با انجام آزمون های آزمایشگاهی، شبیه سازی های عددی توسط نرم افزار PFC2D انجام شد. مشابه نمونه های آزماِشگاهی، مدل های عددی دارای طول درزه cm1، cm2، cm3 و cm4 می باشند که در هر طول درزه، زاویه داری درزه °0 و°45 است. الگوی شکست مدل های عددی و نمونه آزمایشگاهی یکسان بوده مادامیکه نیروی شکست نمونه های عددی بیشتر از نمونه های آزمایشگاهی است.https://ijme.iranjournals.ir/article_34837_57c29a4600a00164ce8b7f527b6bccc5.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222ECONOMIC ANALYSIS OF UNPLANNED DILUTION IN UNDERGROUND STOPES, case study: Manganezاثرات اقتصادی رقیقشدگی پیشبینی نشده در کارگاههای استخراج زیرزمینی منگنز ونارچ56743483810.22034/ijme.2018.34838FAمجیدمحسنیدانشجوی دکتری استخراج معدن، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرودمحمدعطائیاستاد دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود0000-0002-7016-8170رضاکاکاییاستاد دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرودJournal Article20180201In underground stopes, unplanned dilution occurs due to the overbreak and slough of walls and roof and consequently contamination of ore with wastes. This phenomenon not only leads to a reduction in the grade and, consequently costing to deficit grade, but also leads to the cost for mining the waste. Hence, the measurement of the amount of overbreak and slough of roof and walls of stopes in order to determine the unplanned dilution and, consequently, the study of the economic effects of it, is very important in underground mining. In this paper, using the cavity monitoring system (CMS), the effects of unplanned dilution on reduction of grade and increase in the cost of mining and reduction in the profit investigated. For this purpose, by defining the linear equivalent of overbreak and slough (ELOS) for the dilution, the system was implemented on 24 stopes of Venarch Manganese Mines and led to the discovery of the relations between the overbreak and dilution parameters and the economic parameters, including prediction relationship of the loss of profit. Results of data analysis indicate that the break-even of over break is in the 2.18 (m) that results 67.38% dilution.در کارگاههای استخراج زیرزمینی به دلیل اضافهشکست و ریزش دیوارهها و سقف و مخلوط شدن باطله با ماده معدنی پدیده رقیقشدگی پیش-بینی نشده رخ میدهد. این پدیده سبب کاهش عیار ماده معدنی و به دنبال آن صرف هزینه جهت جبران نقصان عیار میشود و از طرف دیگر موجب صرف هزینه برای استخراج باطله میگردد. از این رو اندازهگیری میزان اضافه شکست و ریزش به منظور تعیین رقیقشدگی و به دنبال آن بررسی اثر اقتصادی ناشی از آن در کارگاههای استخراج زیرزمینی از اهمیت ویژهای برخوردار است. لازمه این اندازهگیری، رصد کردن فضای حفاری است زیرا تنها با معلوم بودن عیار محصول خروجی معدن که مخلوطی از تولید کارگاههای مختلف با تناژها، عیارها و رقیق-شدگیهای گوناگون است نمیتوان وضعیت رقیقشدگیهای رخ داده شده در کارگاهها را به تفکیک کارگاه مشخص کرده و از آنجا پیامدهای حاصل از اضافه شکست را مطالعه کرد. در این مقاله با استفاده از سیستم مانیتورینگ فضای حفاری، به بررسی تأثیر اضافه شکست و ریزش کارگاهها در کاهش عیار و ایجاد رقیقشدگی و از آنجا افزایش هزینه استخراج کانسنگ و به دنبال آن کاهش سود حاصل از فروش محصول پرداخته شد. به این منظور با تعریف معادل خطی اضافه شکست و ریزش برای رقیقشدگی، سیستم مذکور بر روی تعداد 24 کارگاه استخراج، از مجموعه معادن منگنز ونارچ به اجرا در آمد و منجر به کشف روابط حاکم بین پارامترهای اضافه شکست و رقیقشدگی و پارامترهای اقتصادی از جمله رابطه پیشبینی افت سود ناشی از اضافه شکست گردید. نتایج حاصل از تحلیل دادهها نشان میدهد اضافه شکست حد سربهسری در مقدار 18/2 متر که رقیقشدگی 38/67 درصد را به همراه دارد اتفاق افتاده و در این حالت میانگین عیار ماده معدنی استخراجی نسبت به عیار برجا با 16 واحد افت همراه بوده و اضافه شکست و ریزش بیشتر از آن زیاندهی معدنکاری را در پی خواهد داشت.https://ijme.iranjournals.ir/article_34838_4e22b8fce8e33dc8d007891eff17d343.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222Determine optimal pit limit using artificial bee colony algorithmتعیین محدودهی نهایی معادن روباز با استفاده از الگوریتم زنبور عسل75903484310.22034/ijme.2018.34843FAابراهیمنوروزی قالینیاستخراج معدن، مهندسی معدن و متالوژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایرانمجیدعطایی پوردانشگاه صنعتی امیرکبیر0000-0002-2387-8831Journal Article20180520In the past, various methods have been proposed to determine the ultimate pit limit. Among the methods, can be pointed out artificial intelligence-based methods such heuristic algorithms, genetic, ants and colony competition. Artificial bee colony (ABC) algorithm is one of the most powerful heuristic algorithms inspired by the cumulative life of bees. In this paper, first, a hypothetical example of the life of the bees was described to find the source with the highest number of nectar by this algorithm. Then, a method based on the bee algorithm is proposed to determine the ultimate pit limit, and to examine its performance, a two-dimensional example is described step by step. In this example, it was found where in cases, the moving cone can not find the optimal solution for determining the ultimate pit limit, the ABC is well suited for its solution.Then, this algorithm was used to determine the ultimate limit of Sungun mine with a number of 120*100*45 blocks. To validate the problem solving of determining the ultimate limit using the ABC algorithm, graph theory and moving cones was used. The results show that the difference in income from the determination of the ultimate pit limit using the ABC algorithm from the moving cone and the graph theory is 1.6% and 12.3%, respectively.در گذشته برای تعیین محدودهی نهایی معدن از روشهای گوناگونی استفاده شده است. از جملهی این روشها میتوان به روشهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند الگوریتمهای فراکاوشی ژنتیک، مورچگان و رقابت استعماری اشاره کرد. الگوریتم زنبور عسل یکی از الگوریتمهای قدرتمند فراکاوشی است که از زندگی تجمعی زنبورها الهام گرفته شده است. در این مقاله ابتدا یک مثال فرضی از زندگی زنبورها برای یافتن منبعی با بیشترین میزان شهد توسط این الگوریتم شرح داده شد. سپس روشی بر اساس الگوریتم زنبور عسل برای تعیین محدودهی نهایی معدن پیشنهاد و برای بررسی عملکرد آن ابتدا یک مثال دو بعدی به صورت مرحله به مرحله توضیح داده شد. این مثال نشان داد مواردی را که مخروط شناور قادر به یافتن جواب بهینه برای تعیین محدودهی نهایی معدن نیست، میتوان با الگوریتم زنبور عسل به خوبی حل کرد. سپس این الگوریتم برای تعیین محدودهی نهایی در معدن سونگون با 45×100×120 بلوک مورد استفاده قرار گرفت. برای اعتبارسنجی پاسخ مسئلهی تعیین محدودهی نهایی با استفاده الگوریتم زنبور عسل، از نظریهی گراف و مخروط شناور استفاده شد. نتایج نشان میدهد که اختلاف نقدینگی محدودهی به دست آمده از طریق الگوریتم زنبور عسل حدود 3/12 درصد از محدودهی مخروط شناور بیشتر و تنها 6/1 درصد از محدودهی نظریهی گراف کمتر است.https://ijme.iranjournals.ir/article_34843_8cf4ff2dc2db6902d222b0c7dcc98d04.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222Application of Genetic Algorithm to develop a new index for determination of the cuboid productivity of dimension stone quarries and finding the optimum cutting directionاستفاده از الگوریتم ژنتیک برای معرفی شاخصی جدید به منظور تعیین کوبدهی معادن سنگ ساختمانی و یافتن جهت استخراج بهینه921013484410.22034/ijme.2018.34844FAآرمانحضرت حسینیاستخراج، مهندسی معدن و متالوژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران0000-0002-1615-6697سعیدمهدویدانشگاه صنعتی اصفهان، دانشکده مهنذسی معدنJournal Article20180311Due to the lack of a criterion such as grade, it is difficult to decide on the extraction of a stone quarry. On the other hand, the goal of optimization in quarries is to produce blocks in the shape of a standard rectangular cuboid. In this research, an index called the Cubic Productivity Ratio (CPR) is defined that classifies the quarries in terms of the geometric grade of the blocks into three categories: good, moderate, and poor. In addition, by applying cutting planes and comparison of CPR values for different directions, the optimum cutting direction can also be determined. This index was implemented in the Ask Travertine quarry, Mazandaran province, Iran, and its value was calculated to be 22%, which places the quarry in a poor level in terms of block geometric quality. The optimal direction was found at N60w, indicating that in order to get the most yield, the current direction should be adjusted 35 degrees to the north. By doing that, the average volume of blocks will be at 241.63 cubic meters, the average dimensions of the cuboids will be equal to 2.93 (m) × 2.4 (m) × 2.25 (m) and the amount of marketable cuboids will be 53369.14 cubic meters, which, according to the current sale price of raw blocks, will result in revenue of about 130 billion IRR.به دلیل نبود معیاری مانند عیار، تصمیمگیری در مورد استخراج یک معدن سنگ با دشواری مواجه است. از طرفی دیگر، هدف از بهینه سازی در معادن سنگ تولید بلوکهایی به شکل مکعب مستطیل با ابعاد استاندارد است. در این تحقیق، شاخصی به نام نسبت کوبدهی (CPR) تعریف شده است که معادن سنگ را از نظر عیار هندسی بلوکها به سه رده خوب، متوسط و ضعیف طبقه بندی میکند. علاوه بر این، با اعمال صفحات استخراجی و مقایسه CPR در جهتهای مختلف میتوان جهت استخراج بهینه را نیز تعیین کرد. این شاخص در معدن تراورتن اسک، استان مازندران، ایران، مورد استفاده قرار گرفت و مقدار آن برابر با 22 درصد محاسبه شد که کیفیت هندسی بلوکهای معدن را در رده ضعیف قرار میدهد. امتداد جهت استخراجی بهینه N60W ارزیابی شد که نشان میدهد برای کسب بیشترین کوبدهی، جهت استخراجی فعلی باید 35 درجه به طرف شمال تغییر کند که در اثر اعمال آن، میانگین حجم بلوکهای برجا ۲۴۱٫۶۳ متر مکعب، میانگین ابعاد کوبها برابر (m)۲٫۹۳×(m)۲٫۴×(m)۲٫۲۵ و میزان کوبهای قابل فروش برابر ۵۳۳۶۹٫۱۴ متر مکعب حاصل میشود که بر اساس نرخ موجود، منجر به درآمد حدود 130 میلیارد ریالی برای این معدن خواهد شد.https://ijme.iranjournals.ir/article_34844_0629fccd9ea3789671acab64a17ed21a.pdfانجمن مهندسی معدن ایراننشریه مهندسی معدن1735-7616134120181222Extraction and transport of germanium by liquid-liquid and supported liquid membrane extraction using an ionic liquid from aqueous solutionجدایش ژرمانیم در سیستمهای مایع-مایع و غشای حلال آلی توسط Aliquat 336 از محلول آبی1021113484510.22034/ijme.2018.34845FAحسینکامران حقیقیدانشجوی دکتری فرآوری مواد معدنی دانشگاه صنعتی امیرکبیر0000-0002-3466-0053مهدیایران نژاددانشیار دانشکده مهندسی معدن و متابورژی دانشگاه صنعتی امیرکبیر0000-0002-5469-084XJournal Article20171219Germanium as a strategic element is found in aqueous solutions of various mining industries. In order to extract and transport of germanium from an aqueous solution containing anionic complexant namely tartaric acid, solvent extraction and supported liquid membrane (SLM) were used with Aliquat 336, respectively. The effectual parameters such as extractant concentration, the type of complexant and its concentration, and the concentration of the stripping phase containing hydrochloric acid were investigated in the solvent extraction system. According to the results, the germanium extraction efficiency increased up to 100% by increasing the concentration of Aliquat 336 up to 0.2 %v/v. In addition, tartaric acid was found to be the best anionic germanium complexant. With the addition of tartaric acid equal to 0.275 mM, the germanium extraction efficiency reached about 99%. At the HCl concentration of 2 M, the highest stripping efficiency (99%) was achieved. In the SLM system, Aliquat 336 5 %v/v as a carrier was sufficient to transport 99% of germanium from the feed to the strip phase. Comparing two systems, the transfer time in the membrane system (510 min) is higher than that in the solvent extraction system (15 min).ژرمانیم یکی از عناصر استراتژیک است که در محلولهای آبی صنایع معدنی یافت میشود. برای استخراج و انتقال انتخابی ژرمانیم از محلول آبی حاوی کمپلکسساز آنیونی اسیدتارتاریک، به ترتیب از استخراج حلالی و غشای حلال آلی (SLM) توسط استخراجکننده Aliquat 336 استفاده شد. پارامترهای موثر در آزمایشهای استخراج حلالی شامل غلظت استخراجکننده، نوع کمپلکسساز و غلظت آن و غلظت فاز استریپ حاوی اسید کلریدریک بررسی شد. طبق نتایج، درصد استخراج ژرمانیم با افزایش غلظت فاز آلی تا غلظت %v/v 2/0 به 100% میرسد. همچنین، اسید تارتاریک به عنوان بهترین کمپلکسساز آنیونی ژرمانیم انتخاب شد. با افزودن اسیدتارتاریک به میزان mM 275/0 درصد استخراج ژرمانیم به حدود 99% میرسد. در غلظت اسید کلریدریک M 2، بیشترین درصد استریپ ژرمانیم یعنی 99% بدست آمد. بر اساس نتایج آزمایشهای غشای حلال آلی صفحهای، غلظت 5% حجمی Aliquat 336 به عنوان فاز حامل برای انتقال ژرمانیم از فاز خوراک به استریپ کافی است. در مقایسه دو سیستم، زمان انتقال در سیستم غشایی 510 دقیقه ثبت شد که نسبت به زمان استخراج حلالی (15 دقیقه) قابل توجه است.