انجمن مهندسی معدن ایران نشریه مهندسی معدن 1735-7616 7 17 2013 12 01 Two and Three Dimensional Modeling of Electrical Tomography Data Applied for Studying Qanat and Subsurface Shallow Structures مدل¬سازی دوبعدی و سه بعدی داده¬های توموگرافی الکتریکی به منظور بررسی قنات¬ها و ساختارهای زیرسطحی کم عمق 107 112 3088 FA اسماعیل اسحاقی دانشگاه صنعتی شاهرود ابولقاسم کامکار روحانی دانشگاه صنعتی شاهرود علیرضا عرب امیری دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2013 09 09 The electrical resistivity tomography is an optimal survey method of network of optimal network to [i1] detect subsurface targets using suitable arrays. Different optimization methods such as Guass-Newton and quasi-Newton methods are used to model and interpret acquired data. In this research, since there is a sufficient resistivity contrast between water qanat and its surrounding area exists in the qanat, it was selected as an appropriate target to considerfor investigation of advantages and disadvantages of electericalelectrical tomography method. The resistivity surveys were carried out into a regular network by 2-D and 3-D data acquisition methods. RES2DINV and RES3DINV computer softwares were used for 2-D and 3-D modeling respectively. Finally, in order to a better represent the resultsation, Voxler graphical software was used. Whereas Although the resulted qanat location is ambiguous in modeled 2-D and 3-D resistivity sections, it can clearly be determined by the resistivity decrease due to the wetness infiltration around the qanat. The relative sizes of the sediments and the clay content can qualitatively be estimated from the obtained resistivity sections.    [i1]از نویسنده سوال شود که آیا منظور این بوده است. روش توموگرافی الکتریکی یک روش برداشت شبکه بهینه با استفاده از آرایه‌های مناسب در شناسایی اهداف زیرزمینی است. داده‌های اکتسابی در برداشت با استفاده از روش‌های مختلف بهینه‌سازی مانند روش‌های گوس- نیوتن، شبه نیوتن مورد مدل‌سازی و تفسیر قرار می‌گیرند. در این تحقیق قنات آب به دلیل دارا بودن تباین مقاومت ویژه کافی با محیط پیرامون، به عنوان هدف مناسب جهت بررسی مزایا و معایب روش توموگرافی الکتریکی انتخاب شد. برداشت‌ها به دو صورت دوبعدی و سپس سه‌بعدی در یک شبکه منظم برداشت شد. به ترتیب از نرم افزارهای RES2DINV و RES3DINV برای مدل‌سازی داده‌های دوبعدی و سه بعدی استفاده شد و در نهایت برای نمایش بهتر نتایج سه بعدی از نرم‌افزار Voxler استفاده شد. در  نتایج، موقعیت قنات در مقاطع دوبعدی و سه‌بعدی حاصل از مدل‌سازی، تا حدی مبهم بوده و به‌وضوح کامل دیده نمی‌شود اما می‌توان موقعیت آن را از روی کاهش مقاومت ویژه ناشی از نفوذ رطوبت به اطراف به صورت واضح مشخص کرد. وضعیت دانه‌بندی نسبی ذرات و وجود رس را نیز می‌توان به صورت کیفی در مقاطع به‌دست آمده تخمین زد. https://ijme.iranjournals.ir/article_3088_dc6a7e655d7e5840e66733e9ee67cc69.pdf