نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی، گروه معدن، دانشگاه بیرجند

2 دانشیار دانشکده مهندسی، گروه معدن، دانشگاه بیرجند

3 ایشان یک متخصص غیر دانشگاهی است

4 دانشجوی دکتری مهندسی معدن، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود

10.22034/ijme.2020.95598.1667

چکیده

ورقه 1:100000 کردگان در پهنه ساختاری لوت شمالی و در استان خراسان جنوبی قرار دارد. در این محدوده، کانه‌زایی عمدتاً به صورت رگه‌ای است که توسط ساختارهای گسلی با روند شمال غربی- جنوب شرقی، کنترل می‌شود. به منظور بهبود نتایج عملیات اکتشاف از سه راهکار استفاده شد. برای از بین بردن عناصر مزاحم و رسیدن به فاکتورهای تمیز در روند پیاده‌سازی روش آماری چند متغیره از روش آنالیز فاکتوری مرحله‌ای SFA استفاده شد. علاوه بر حذف عناصر بی اثر در محاسبات، عناصر غیر مرتبط با تیپ کانی‌سازی مس رگه‌ای نیز کنار گذاشته شد. در نهایت با استفاده روش نوین GMPI، آنومالی‌های بدست آمده، شدت بخشی و مرز دقیق آن‌ها مشخص شد. در طی عملیات اکتشافی در منطقه کردگان، 836 نمونه رسوبات آبراهه‌ای و 30 نمونه تکراری برداشت شد. نمونه‌های رسوبات آبراهه‌ای با روش ICP توسط سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی شمال شرق کشور مورد تجزیه شیمیایی قرار گرفت. با انجام روش SFA در سه مرحله، عناصر Ag، Ni و Cd از محاسبات آنالیز فاکتوری کنار رفتند. در مرحله بعد عناصر Co، Cr، Fe، Mn، Sc، Ti،V ، Sr، Ba و W که همخوانی با تیپ مس رگه‌ای ندارد حذف شدند و مجدداً آنالیز فاکتوری انجام شد. نتایج به دست آمده عناصر را در سه فاکتور طبقه بندی کرد که با روش GMPI تلفیق و کلاسه بندی شدند. بر اساس نتایج، 8 منطقه امیدبخش اکتشافی به دست آمد که با تحقیقات گذشته منطقه و همچنین گسل‌ها و واحدهای آندزیت و توف آندزیتی با سن ائوسن به عنوان سنگ مناسب ذخا‌یر رگه‌ای، همخوانی دارد. به نظر می‌رسد روش‌ مورد استفاده قادر است با به کارگیری اثرهای ژئوشیمیایی چندعنصری و تلفیق این اثرها، آنومالی‌ها را منطبق با سایر شواهد اکتشافی شناسایی و استنتاج نمایند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Using stepwise factor analysis (SFA) and geochemical mineralization probability index (GMPI) in order to intensify the geochemical anomalies associated with vein-type copper mineralization in Kardgan 1:100000 sheet, East of Iran

نویسندگان [English]

  • Saeed Yousefi 1
  • Ahmad Aryafar 2
  • Vahid Khosravi 3
  • Mohammad Khorashadi 4

1 Department of Mining, Faculty of Engineering, University of Birjand, Birjand, Iran

2 Department of Mining, Faculty of Engineering, University of Birjand, Birjand, Iran

3 Faculty of Mining, Petroleum and Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran

4 Faculty of Mining, Petroleum and Geophysics, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran,

چکیده [English]

Kordagan 1:100,000 sheet is located in the northern Lut structural block and in South Khorasan province. In this area, mineralogy is mainly a vein controlled by fault structures with a northwest-southeast trend. In order to improve the results of the exploration, three solutions were used. To eliminate interfering elements and obtain clean factors in the multivariate statistical technique of stepwise factor analysis (SFA) was used. In addition to eliminate ineffective elements in the calculations, the elements that were not related to vein-type copper mineralization were also excluded. Finally, using the GMPI method, the obtained anomalies were intense. During the exploratorion operations in the Kordgan region, 836 stream sediment and 30 duplicate samples were taken. The samples were analyzed by ICP method by the Geological Survey and Mineral Exploration of Iran. Through the SFA in three step, the elements Ag, Ni and Cd were omitted from factor analysis calculations. In the next step, the elements Co, Cr, Fe, Mn, Sc, Ti, V, Zn, Sr, and W, which did not correspond to vein-type copper mineralization, were removed and factor analysis was prformed again. The results classified the elements into three factors, which were integrated and classified by GMPI method. Based on the results, eight favorable exploration areas were detected. These area was entirely compatible with the former investigation and also faults and favorable geological units for veins reserves such as Andesite and Andesitic tuff with Eocene age. It seems that the applied methods, by using multi-elemental geochemical signatures and integrating them appropriately, can identify and deduce anomalies consistent with other exploratory evidence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stepwise factor analysis (SFA)
  • Geochemical mineralization probability index (GMPI)
  • Favorable exploration areas
  • Kordagan area
  • vein-type copper mineralization