نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشگاه آزاد محلات

چکیده

پژوهش در مورد تحلیل تنش در اطراف تونل، به ویژه دیواره و سقف آن سابقه زیادی دارد. اما در مورد کف تونل تحلیل زیادی صورت نگرفته است. در این مقاله با کمک روش تعادل حدی و اصول مکانیک خاک سعی شده تا روشی تحلیلی ارائه شود که بتوان نسبت به برآورد فشار آماس کف تونل در محیط‌های خاکی و توده سنگ‌های به شدت درزه‌دار که دارای رفتاری چون خاک هستند، اقدام نمود. فشار رو به بالا در کف تونل می‌تواند ناشی از پدیده تورم در سنگ‌ها و خاک‌های رسی به خاطر تغییر رطوبت، شدت میدان تنش و بروز پدیده لهیدگی، بزرگی قطر تونل و زون پلاستیک، زلزله و فشار آب منفذی و یا خزش و زمین لغزش رخ دهد. اما در این پژوهش صرفاً به بررسی این پدیده ناشی از میدان تنش و شرایط ژئومکانیکی محیط و فشار آب منفذی پرداخته شده است. علاوه بر این مشخص شد که برای چسبندگی‌های بیش از 300 کیلو پاسکال و زاویه اصطکاک داخلی بیش از 33 درجه در تونل‌های با عمق کمتر از 100 متر و دهانه 6 متر، می‌توان از فشار رو به بالا در کف تونل و احتمال ایجاد شدن گوه ناپایدار در آنجا صرفه نظر نمود. به منظور ساده سازی در استفاده از مدل (مجموعه روابط) و یا برنامه نویسی، یک فلوچارت نیز پیشنهاد شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An Analytical model for calculation of invert up-lift pressure of tunnels in poor quality grounds

نویسنده [English]

  • Shobeir Arshadnejad

Mining Engineering Department, Mahallat Branch, Azad University

چکیده [English]

There are many researches and contributions on stress analysis of tunnel’s roof and wall. But there is not enough research on invert stress analysis, especially in soft grounds. In this paper it has been tried to introduce an analytical model for prediction and calculation of invert up-lift pressure in soil and very poor quality rock mass. Figure 1 shows the problem under tunnel’s structures. When the pressure is high tunnel designer must be considered an invert structure for control of instability under tunnel lining.
The pressure can be occurred by swelling process in some rocks and soils with high value clay content when there is a variation in moisture. But this research has been focused on invert up-lift pressure just by field stress and geomechanics conditions. Stress concentration and pore pressure have been considered in the equilibrium limit analysis and Mohr-Columb failure criterion has been applied as a linear well-known formulation for soils and very jointed rock masses behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tunnel invert up-lift pressure
  • Equilibrium limit analysis
  • stress concentration