تعیین مناطق آنومال ژئوشیمیایی با استفاده از مدل‌سازی آمارۀ U مقادیر فاکتور اصلی چندعنصری (U-PCA) مرتبط با کانی‌سازی طلای پهنه‌های برشی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه محقق‌اردبیلی، دانشکدۀ فنی و مهندسی

2 استادیار مجتمع آموزش عالی گناباد، گروه مهندسی معدن،

چکیده

هدف اصلی تجزیه و تحلیل داده‌های ژئوشیمیایی رسوبات آبراهه‌ای، شناسایی مناطق آنومالی ژئوشیمیایی است. در این مقاله برای ترسیم مناطق با پتانسیل کانی‌سازی طلای پهنه‌های برشی، از روش جدید تلفیقی بر پایۀ روش‌های تحلیل مؤلفه‌های اصلی و آمارۀ فضایی U استفاده شده است. در ابتدا روش PCA به عنوان یک روش کاهش ابعاد چند متغیره، برای استخراج ویژگی‌های ژئوشیمیایی و شناسایی عناصر پاراژنز کانی‌سازی طلای پهنه‌های برشی منطقۀ سقز استان کردستان بکار گرفته شد. فاکتور اصلی کانی‌سازی بر اساس ماتریس اصلی چرخشی، تعیین گردید و عناصر پاراژنز W, As, Sb و Sn مرتبط با فرآیند کانی‌سازی شناسایی شد. جهت افزایش موفقیت اکتشاف و شدت بخشی به هاله‌های ژئوشیمیایی، مولفۀ کانی‌سازی چند عنصری حاصل از روش PCA مدل‌سازی شد. سپس روش آمارۀ فضایی U بر روی مولفۀ اصلی کانی‌سازی پیاده‌سازی شد تا اهداف کانی‌سازی چند عنصری تعیین شده و جوامع ژئوشیمیایی مشخص و ترسیم گردد. با استفاده از این سناریو که در این پژوهش به عنوان یک روش مدل‌سازی جوامع ژئوشیمیایی بنام U-PCA مطرح شد، مناطق آنومال کانی‌سازی طلای پهنه‌های برشی با دقت بیشتری تعیین گردید. از میان چهار کانسار و دو اندیس معرفی شده توسط عملیات اکتشافات محلی و ناحیه‌ای سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تعداد 5 زون به خوبی شناسایی شدند. در کنار این روش، روش مرسوم آمارۀ فضایی U نیز بر روی داده‌های عنصر طلا پیاده‌سازی شد و نتایج آن با یکدیگر مقایسه گردید. روش تلفیقی جدید نرخ پیش‌بینی اکتشافی را افزایش داد و نتایج بسیار مناسب‌تری را برای تعیین مناطق پتانسیل کانی‌سازی نشان داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of geochemical anomalous areas using U-statistics modeling of multi-element principal factor values (U-PCA) related to gold mineralization of shear zone

نویسندگان [English]

  • Mirmahdi Seyedrahimi-Niaraq 1
  • Hossein Mahdiyanfar 2
1 University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Ghonabad University
چکیده [English]

Identification of geochemical anomaly areas is a major aim in analyzing the stream sedimentary geochemical data. In this paper, a novel integrated method based on the principal component analysis (PCA) and U- statistical method has been used for Au mineral potential mapping in the Saghez area. Firstly, the PCA as a multivariate dimension reduction method has been applied for extracting the multivariate geochemical signatures and detecting the paragenesis elements in the Saqqez sheared gold mineralization area. The mineralization principal factor was determined based on the rotated component matrix and the paragenesis elements of Sn, W, As and Sb relevant to the ore-forming process were identified. The obtained mineralization principal factor calculated based PCA method has been modeled for increasing the exploration success and enhancing the geochemical halos. For mapping the multi-element mineralization targets, the U statistical method was applied on the mineralization principal factor and the geochemical populations were obtained and delineated. This scenario as a geochemical population modeling method properly could mapped the sheer Au anomaly areas and 5 mineralization zones amongst the 6 Au occurrences were identified. The conventional U spatial method has also been utilized on the Au element and the obtained geochemical sub-populations were interpreted and the geochemical anomalies were mapped. Finally, the U-values modeling of mineralization principal factor was compared to the results of U spatial statistical method of Au elements. The novel proposed approach enhanced the exploratory prediction rate and displayed more proper results for mineral potential mapping.

کلیدواژه‌ها [English]

  • U-statistical modelling
  • Principal Component Analysis
  • anomaly separation
  • Shear gold mineralization