نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 . دانش آموخته کارشناسی ارشد ژئوفیزیک-ژئوالکتریک، دانشگاه صنعتی شاهرود

2 عضو هیات علمی دانشگاه شاهرود

3 دانشیار دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود

4 . دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی اکتشاف معدن، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

تلفیق اطلاعات اکتشافی متنوع (زمینشناسی، سنجش از دور، ژئوفیزیک، ژئوشیمی، حفاری و غیره) مسأله مهمی در شناسایی دقیقتر ذخایر معدنی است. هدف از این تحقیق، پردازش و تفسیردادههای زمینشناسی، سنجش از دور و ژئوفیزیک در منطقه معدنی بوکسیت جاجرم، تلفیق نتایج این دادههای اکتشافی در سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و تهیه نقشه پتانسیل معدنی منطقه است. پـردازش و تفسـیر دادههای ماهوارهای و ژئوفیزیکی در محدوده مورد مطالعه به‌صورت جداگانه انجام شد؛ که از هر یک، نتایج جداگانهای حاصل شد و هر کدام مناطق خاصی را به‌عنوان مناطق بیهنجار (آنومالی) پیشنهاد کردند. در مطالعات سنجش از دور انجام شده، روش نسبتگیری باندی برای شناسایی دولومیتها و سنگهای سیلیسی در منطقه  استفاده شد. دادههای ژئوفیزیکی منطقه نیز شامل 82 سونداژ ژئوالکتریکی در طول 3 خط برداشت با فاصله 25 متر از هم و فاصله بین خطوط برداشت 10 متر بود. بعد از انجام مدلسازی یک‌بعدی سونداژها، یک مدل سه بعدی با کمک مدلهای مذکور و با استفاده از نرم‌افزار Rock work  تهیه شد. در نهایت لایههای اطلاعاتی حاصل از  دادههای اکتشافی مختلف با استفاده از روش منطق فازی و عملگر گاما، در GISبا یکدیگرتلفیق شده و نقشه پتانسیل کانیسازی بوکسیت در منطقه تهیه شد. نقشههای پتانسیل کانیسازی مربوطه، مناطقی را که  ارزش فازی بالاتری دارد، به‌عنوان مناطق مستعد برای حضور کانیسازی بوکسیت پیشنهاد کرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Determination of an exploration model for bauxite using GIS exploration data in Jajarm area

نویسندگان [English]

  • kianoosh soleymani 1
  • Ali Reza Arab_Amiri 2
  • Abolghasem Kamkar-Rouhani 3
  • mahmoud shamsaddini 4

2 Lecturer at Shahrood University

چکیده [English]

 
Integration of various exploration data (geology, remote sensing, geophysics, geochemistry, drilling and so on) is important in accurate recognition of mineral deposits. The aim of this research is the processing and interpretation of geological, remote sensing and geophysical data in Jajarm bauxite mining area, and then, the integration of the results of these exploration data in geographic information system (GIS) for mineral potential mapping of the area. The processing and interpretation of remote sensing and geophysical data in the study area were separately carried out, and as such, produced separated results, in which particular zones suggested as anomalous zones, were obtained from each set of the data. In the carried out remote sensing studies, band ratio method for recognition of dolomite and silica rocks in the area was used. The geophysical data in the study area comprised of 82 electrical soundings on 3 lines with 25 m spacing between successive sounding points and 10 m spacing between successive lines. After making one-dimensional modelling of the sounding data, a three-dimensional model from one-dimensional modelling results was developed using Rock Work software. Finally, information layers, obtained from the processing and interpretation results of exploration data sets, were integrated using fuzzy logic method (gamma operator) in GIS. The obtained mineral potential maps of the area suggested the zones having higher fuzzy values as exploration promising mineralization zones in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • bauxite
  • Remote Sensing
  • Geophysics
  • Modelling
  • GIS Fuzzy logic

[1].Harris, J. R., et al. "Application of GIS processing techniques for producing mineral prospectivity maps—a case study: mesothermal Au in the Swayze Greenstone Belt, Ontario, Canada." Natural Resources Research 10.2 (2001): 91-124.

[2]. Bonham-Carter, Graeme. Geographic information systems for geoscientists: modelling with GIS. No. 13.Elsevier, 1994.

[3]. Ranjbar, H., and M. Honarmand. "Integration and analysis of airborne geophysical and ETM+ data for exploration of porphyry type deposits in the Central Iranian Volcanic Belt using fuzzy classification." International Journal of Remote Sensing 25.21 (2004): 4729-4741.

[4]. Fathian poor,N.Ghaed rahmati,R.Hazeri,M. " Determining high  potential’s zones of lead and zinc mineralization ISFAHAN-IRANKOH with GIS." Iranian Journal of Mining Engineering   fourth P, No. 8, 1388, 13-22.

 [5]. Knox‐Robinson, C. M. "Vectorial fuzzy logic: a novel technique for enhanced mineral prospectivity mapping, with reference to the orogenic gold mineralisation potential of the Kalgoorlie Terrane, Western Australia." Australian Journal of Earth Sciences 47.5 (2000): 929-941.

[6]. IRALCO, " Economic and technical studies of JAJARM Bauxite  mine." ministry of industries and mines.1379

[7]. "Geological map of SANKHAST" Geological survey of IRAN.

[8]. Gozzard, John Robert. Image processing of ASTER multispectral data.Geological Survey of WA, (2006).

[9]. Kalinowski, Aleks, and Simon Oliver. "ASTER mineral index processing manual."Remote Sensing Applications, Geoscience Australia 37 (2004).

[10]. Gupta, Ravi P. Remote sensing geology. Springer Science & Business Media, 2003.

[11]. Agar, Bob. "ASTER Alteration Mineral Mapping."Las Pampas, Cajamarca, Peru for B&G Mining SAC (2001).

[12]. Watanabe, Hiroshi, and Kazuaki Matsuo. "Rock type classification by multi-band TIR of ASTER." Geosciences Journal 7.4 (2003): 347-358.

[13]. Zadeh, Lotfi A. "Toward a theory of fuzzy information granulation and its centrality in human reasoning and fuzzy logic." Fuzzy sets and systems 90.2 (1997): 111-127.

[14]. Carranza, Emmanuel John Muico. Geochemical anomaly and mineral prospectivity mapping in GIS.Vol. 11.Elsevier, 2008.

[15]. Nykänen, V., et al. "Reconnaissance-scale conceptual fuzzy-logic prospectivity modelling for iron oxide copper–gold deposits in the northern Fennoscandian Shield, Finland." Australian Journal of Earth Sciences 55.1 (2008): 25-38.

[16]. Carranza, Emmanuel John M., and Martin Hale. "Geologically constrained fuzzy mapping of gold mineralization potential, Baguio district, Philippines." Natural Resources Research 10.2 (2001): 125-136.

[17]. Uckun, Mustafa, Mehmet Ali Ozturk, and Young Bae Jun. "Intuitionistic fuzzy sets in gamma- semigroups." BULLETIN-KOREAN MATHEMATICAL SOCIETY 44.2 (2007): 359.