نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

چکیده

سرعت موج برشی یکی از مهم‌ترین پارامترهای اثرگذار در پیش‌بینی رفتار مخزن است. سرعت موج برشی در تعیین نوع لیتولوژی سازند، سیال درون سازند (اکتشاف مخازن گازی)، تخلخل و تعیین پارامترهای ژئومکانیکی سازند کاربرد دارد. تعیین سرعت موج برشی به وسیله نمودارگیرهای چاه‌پیمایی هزینه بالایی دارد و به همین دلیل در اغلب چاه‌ها اندازه‌گیری نمی‌شود. در چند دهه گذشته، روابط تجربی متعددی برای تخمین سرعت موج برشی بر اساس پارامترهای فیزیکی سنگ در لیتولوژی‌های مختلف ارائه شده است. مهم‌ترین و پرکاربردترین این روش‌ها، مدل کاستاگنا- گرینبرگ است. رابطۀ کاستاگنا-گرینبرگ برای تخمین سرعت موج برشی از سرعت موج فشاری در سنگ‌های چند‌کانه‌ای و اشباع کامل از آب، ارائه شد و در غیر این صورت باید توسط روابط گاسمن تصحیح شوند. مطالعه حاضر در یک چاه‌ از مخزن آسماری در یک میدان نفتی در جنوب غربی ایران انجام شده است. این چاه دارای چاه نمودار زمان گذر موج برشی در زون مخزنی است. داده‌های مورد مطالعه لزوماً تحت شرایط اشباع کامل از آب نبوده و دارای اشباع ‌شدگی‌های متفاوت از نفت هستند. بنابراین، در ابتدا محاسبات مربوط به حذف اثر سیال و جایگزین نمودن آب به‌عنوان سیال متعارف بر روی داده‌ها انجام ‌شد. به این ترتیب، سرعت موج فشاری در شرایط اشباع کامل از آب به‌دست ‌آمد. از آنجایی که روابط کاستاگنا-گرینبرگ تجربی بوده و برای تمام مخازن قابل تعمیم نیستند، برای میدان مورد مطالعه تصحیح شدند. این تصحیحات در دو فاز متفاوت بر اساس لیتولوژی و درجه اشباع نفت انجام شد. در نهایت از ضرایب کاستاگنا برای آهک و شیل، از ضرایب تصحیح اول برای دولومیت و از ضرایب تصحیح دوم برای ماسه‌سنگ استفاده شد. ضریب همبستگی بین مقادیر تخمین‌زده شده و مقادیر واقعی در مدل کاستاگنا-گرینبرگ به ترتیب قبل و بعد از تصحیح 84/0 و 94/0 به‌دست آمد. نتایج حاکی از موفقیت مدل تصحیح شدۀ کاستاگنا-گرینبرگ در تخمین سرعت موج برشی است. 
 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Modifying Greenberg-Castagna Empirical Relationships to Predict Shear Wave Velocity in an Oil Bearing Reservoir of South-West Iran

نویسندگان [English]

  • A Pirayehgar
  • SH Lesanpezeshki
  • H Memarian

Tehran University

چکیده [English]

Shear wave velocity provides petroleum engineers with the valuable information to manage efficient processes in the development of hydrocarbon reservoirs. Shear wave velocity (Vs) plays a prominent role in characterizing some important reservoir properties such as lithology, pore fluid type, productive zone, etc. Since using well logging is too expensive, Vs is not available in all wells. In this case, a wide variety of empirical relationships have been published for different lithologies in which Castagna and Greenberg are of the first rank. Greenberg and Castagna (1993) have given empirical relationships in multiminerslic, brine-saturated rocks based on representative polynomial regression coefficients for pure lithologies represented by Castagna. In addition, Gassman relationships should be applied to fulfill assumption of brine saturation. The present study carried out in an Asmari reservoir of an oil field in Sothwest Iran which has a Vs log. In the present paper, firstly, Gassman relationships are applied to replace the common fluid. So compressional wave velocity (Vp) is calculated in the condition of brine saturation. Note that, Greenberg-Castagna relationships are empirical and should be modified for the studied reservoir. This modification done in two different phases due to lithology and water saturation. Finally, regression coefficients of Castagna used for prediction of Vs in limestone and shale. Also, regression coefficients of first and second modifications are respectively used for dolomite and sandstone to predict the Vs. According to results, correlation coefficients between real and predicted values are 0.84 and 0.94 respectively before and after modification, which prove the superiority of modified model of Greenberg-Castagna.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shear wave velocity
  • Compressional wave velocity
  • Greenberg-Castagna method
  • Gassman relationships
  • Asmari reservoir