نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بیرجند

2 دانشگاه یزد

چکیده

روش‌های ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی به طور چشمگیری برای کنترل و بررسی آلودگی‌های زیست محیطی به کار گرفته شده‌اند. هدف اصلی این تحقیق مطالعه نحوه انباشت فلزات سنگین در خاک و همچنین تعیین عمق نفوذ پساب کارخانه فرآوری معدن مس قلعه زری که در 180 کیلومتری جنوب غربی بیرجند واقع شده می باشد. برای تعیین عمق نفوذ پساب روش توموگرافی دو بعدی بکار گرفته شده است. بر اساس این روش یک پروفیل به طول520 متر عمود بر منطقه تحت تاثیر پساب طراحی شد و تعداد 210 نقطه برداشت گردید. تفسیر نقاط برداشت شده نشان می دهد که مقاومت الکتریکی منطقه متاثر از پساب تا حد کمتر از 3 اهم متر نیز کاهش یافته است. درحالی که مقاومت ویژه تشکیلات خارج از منطقه تاثیر حدود 2000 اهم متر می‌باشد. همچنین مقاطع مختلف ژئوالکتریک نشان می دهد که عمق نفوذ پساب تا 30 متری نیز ادامه می یابد. کاهش مقاومت ویژه سنگ کف می‌تواند ناشی از وجود درزه و شکستگی در داخل سنگ کف و در نتیجه نفوذ آب زیرزمینی و احتمالا آلودگی ناشی از سد باطله باشد. مطالعات ژئوتکنیکی و آب شناسی منطقه بیانگر یک زون برشی کاملأ خرد شده در محل دفع باطله و مشارکت آب زیرزمینی در انتقال آلودگی ناشی از فلزات سنگین از طریق شکستگی‌ها می‌باشد. در ادامه مطالعات ژئوشیمی زیست محیطی با استفاده از شاخص‌های غنی شدگی، زمین انباشت و بار آلودگی دراین منطقه صورت گرفته است. برای این منظور تعداد 4 نمونه از خاک و پساب اخذ گردید. تحلیل داده‌ها توسط شاخص های فوق نشان می‌دهد که غلظت فلزات سنگین با افزایش عمق در خاک افزایش یافته و خاک منطقه درحد قابل توجهی آلوده می باشد که این مهم منجر به کاهش مقاومت ویژه تشکیلات گردیده است که توسط مطالعات توموگرافی تأیید شده است. چنین مطالعاتی می‌تواند جهت مدیریت زیست محیطی در معدن مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Environmental geophysic and geochemistry studies for investigation of pollutant impacts of drainage of Qaleh Zari copper mine processing plant, South Khorasan

نویسنده [English]

  • Ahmad Aryafar 1

چکیده [English]

The Geophysical and geochemical approaches have been used widely for investigation of environmental contaminations. The main goal of this research is the study of heavey metal accumulation in soil and also investigation of the penetrating depth of drainage in soil in Qaleh- Zari Copper Mine which located at the 180 km of south west of Birjand. To achieve the goal, 2 dimensional electrical resistivity tomography method has been used. For determination of penetrating depth, a 2D electrical resistivity tomography profil has been designed with length of 520 m perpendicular to the study area. In following, 210 point has been picked. The obtained results indicate that the electrical resistivity in affectin area has been reduced up to 3 ohm-meters whereas the resistivity of surrounding formation is above 2000 ohm-meter. The geoelectric sections show that the penetrating depth of drainage is approximately 30m.The existence of joints and fractures within the bed rock which results in groundwater penetration and probably contamination from tailings dam can be the reason of decrease in resistivity of bed rock. Geotechnical studies in the study area imply to the existence of shear zone in the site. Consequently, environmental geochemistry using of enrichemnt index (EI), geo-accumulation index (GAI) and pollution index (PI) have been performed. For this purpose, the some samples from soil (3 samples) and drainage (1 sample) have been collected. Data analusis using above indexes show that the concentration of heavy metalts (V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Mo, Hg, As, Ag, Pb, Cd, Zn)have been increased by increasing of depth. So, the solis have been polluted in area. This leads to a decreation in formations resistivity that verify the results obtained from the electrical Tomography. The results of such studies can be used to manage the environmental impacts in mine.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental geophysic
  • Environmental geochemistry
  • Drainage
  • Qale zari Copper Mine
  • South Khorasan